Katholieke geveltekens

Katholieke geveltekens hebben meestal kerkelijke symbolen. Je moet dan denken aan, kelkmotieven, hostie, kruisen, spijkers van het kruis, eimotief (als symbool van opstanding en hoop), anker, de duif (als teken van de Heilige Geest), paradijsboom, maansikkel (als symbool voor Maria, Moeder van God) en de zesster (Christussymbool en tevens onheilafwerend). Er zijn natuurlijk meerdere motieven die het katholieke geloof vertegenwoordigen, maar dat ligt aan de plek waar deze voorkomen. In Oost-Twente, vinden we de r.k. geveltekens zowel in stadjes, dorpen als op het platteland. Hoe sterker agrarisch en gesloten een nederzetting zich presenteerd, des te vaker zien we er deze gevelbekroningen. In het oosten is de Duitse grens een absolute scheiding.

   Stiepelteken van boerderij Franke op Klumper in Mander (gem. Tubbergen). Het kruis van Christus is als beheersend en beschermend element toegepast. Kleuren: wit en dondergroen. Omstreeks 1900. Toestand in 1955.
 
De verspreiding van katholieke en protestantse geveltekens in Twente omstreeks 1930. Gebaseerd op de Twentse markenkaart van W.H. Dingeldein (1952). 1 = Protestantse geveltekens. 2 = Katholieke geveltekens. Ontwerp E. Jans.
   Rooms-Katholiek gevelteken uit Hengevelde (gem. Ambt-Delden). Kruis en hart als symbool van goddelijke liefde. Negentiende eeuw. Toestand in 1955.
   Gevelteken van boerderij Kemna uit West0Geesteren (gem Tubbergen), voorstellend de monstrans, bekroond door het kruis. In de monstrans is het Heilig Hart uitgezaagd. Negentiende eeuw. Toestand in 1940.
   Gevelteken uit Bentelo (gem. Ambt-Delden). Kruis en Heilig Hart-motief. Wellicht zijn maansikkels aan weerszijden van het midden aangebracht (Mariasymbool). Laat-negentiende-eeuws. Toestand in 1955.
   Gevelkruis uit Hertme (gem. Borne). Kruisvorm en uitgezaagd haart. Tweede helft negentiende eeuw. Toestand in 1940.
   Gevelteken uit de buurtschap Zeldam bij Goor. De katholieke signatuur openbaart zich in de motieven: kruis, anker. Toestand in 1940. Negentiende eeuws.
   Gevelteken van boerderij de Visser, nabij het dorp Denekamp. Kruis en Anker; zonnewiel als Christus-teken. Variant op de geloof, hoop en liefde-ikonografie. Negentiende eeuw. Toestand in 1955.
   Gevelteken op het erve Hanhof in de Lutte (gem. Losser) naar schets van dr. De Bruijn (archief museum Palthehuis te Oldenzaal). Kruis, maansikkels als Mariasymbool. Ankermotief. TOestand in 1925.
  Gevelteken op boerderij in Oele (gem. Hengelo). Uitgaande van de vaaste motieven van geloof, hoop en liefde, kwam de anonieme timmerman tot een zowel strenge als decoratieve omtrekvorm. Tweede helft negentiende eeuw, getekend op 5-6-1949